Warszawa. Stare Miasto.

     Warszawa rozciąga się na obszarze który we wczesnym średniowieczu stanowił peryferia ziem leżących na południu Polski (Czerska czyli stolicy książąt mazowieckich) i zachodzie (miejscowości Błonie gdzie znajdowały się grodziska i dwory książęce). Najstarsze punkty osadnicze w granicach dzisiejszej Warszawy to gród obronny na Bródnie z przełomu IX i X wieku (tam to wszystko się zaczęło) i osiedle Kamion (z przeprawą Wiślaną oraz kościołem) pochodzące z XI wieku. Na lewym brzegu jako pierwsza w tym okresie zaznaczyła swoją obecność osada targowa przy przeprawie rzecznej na Solcu (położona naprzeciwko Kamionu) oraz umiejscowiony powyżej gród książęcy i osada w Jazdowie. Gród ten (stanowiący często siedzibę książąt) w końcu XIII wieku został przeniesiony przez księcia czerskiego Konrada II (lub też jego brata Bolesława II) na miejsce w którym obecnie znajduje się Zamek Królewski. Dekadę później obok grodu rozmierzono miasto na prawie niemieckim które przejęło od pobliskiej wsi nazwę Warszawa (skądinąd wywodzącą się od rycerza imieniem Warsz). Książę motywowany względami obronnymi i usytuowaniem grodu wraz z miastem nieopodal traktu handlowego przebiegającego wzdłuż Bugu (od Bałtyku na Ruś) sprowadził najprawdopodobniej mieszczan toruńskich którzy wytyczyli rynek ulice i parcele miasta. Tak zaczął się staromiejski etap dziejów późniejszej stolicy. 

       Około roku 1410 w miejscu w którym stoi Zamek Królewski książę mazowiecki Janusz I Starszy zbudował gotycki zamek który w następnych wiekach rozbudowywano na rezydencję królewską. Rynek Starego Miasta funkcjonujący od przełomu XIII i XIV wieku pełnił rolę głównego placu Warszawy na którym organizowano uroczystości jarmarki a także wykonywano wyroki na skazańcach. Plan miasta lokacyjnego wytyczony wówczas na tzw. surowym korzeniu przetrwał do dziś bez istotnych zmian. Cechą charakterystyczną rozplanowania Warszawy było przyłączenie się do starego traktu z Czerska do Zakroczymia (główna trasa przelotowa miasta) oraz sprzężenie zabudowań z grodem książęcym i otoczenie tych struktur wspólnymi fortyfikacjami (wałem ziemnym a później murem obronnym).

C.D.N.

*   Nawiązując jeszcze do posta "Mam tak samo jak ty" polecam odwiedzenie adresu

    www.eu3d.com/history/Brandel1873-HR-eng.htm. Można tam obejrzeć panoramę Warszawy

    na zdjęciach K. Brandla z 1873 r. w połączeniu ze szkicem A. Kozarskiego (widok dookólny).

Mam tak samo jak Ty. Miasto moje...

W przewodnikach dla turystów czy na portalach internetowych często pod hasłem "Warszawa" znaleźć można taki oto encyklopedycznie suchy opis:

Warszawa leży na dwóch brzegach mniej więcej w środkowym biegu Wisły. Miasto jest nieznacznie wydłużone wzdłuż brzegów rzeki i rozciąga się ok. 30 km w kierunku z północy na południe oraz ok. 28 km w kierunku ze wschodu na zachód. Lewobrzeżna jego część jest w większości położona na Równinie Warszawskiej prawobrzeżna zaś w dolinie Wisły oraz na Równinie Wołomińskiej i częściowo w Kotlinie Warszawskiej.

Warszawa jest największym polskim miastem pod względem liczby ludności (1 716 855 zameldowanych mieszkańców wg. stanu z czerwca 2010 r.) i powierzchni (517,24 km kw. łącznie z Wisłą). Dużą część faktycznych mieszkańców stanowi ludność niezameldowana (szacowana całkowita liczba mieszkańców spędzająca noc w mieście wynosi w przybliżeniu 1,91–1,96 mln osób). Ponadto codziennie ok. 500 tys. osób dojeżdża do Warszawy aby tutaj pracować (między innymi ok. 150 tys. osób z Łodzi i 50 tys. z Radomia) co wyraźnie daje się odczuć na ulicach i w środkach komunikacji.
 

                                                                                                       >

                                                                                                      >

panorama Warszawy

szkic A. Kozarskiego z 1875 r.         >

(widok z wieży Zamku Królewskiego od lewej do prawej)

                                                                                                       >

Zazwyczaj przy takich opisach z wielkim entuzjazmem podkreśla się że Warszawa jest stolicą Polski oraz siedzibą większości centralnych organów władzy a przy okazji największym ośrodkiem akademickim. Niezawodnie też nawiązuje się do wojennej (bohaterskiej aczkolwiek tragicznej) historii miasta i jego mieszkańców. Zauważa się od razu centra finansowe czy handlowe wystawne hotele sale konferencyjne i stacje metra. Czasem oczywiście wspomni się o zabytkach oraz miejscach pamięci ale na ogół dość mało mówi się o ludziach dzisiaj związanych z tkanką miasta (takich którzy tu urodzili się i chcą żyć pracują płacą podatki codziennie myśląc o tym mieście jako o jedynym gdzie mogą pozostawić trwały ślad własnej z nim koegzystencji) i budowanym przez nich cząstka po cząstce warszawskim klimacie. Prawdziwym. Takim który Klimatem określa się dla jasności przekazu na myśli mając jednak prawdziwy miasta oddech. Nikt nie mówi bowiem jak to jest czuć zapach swojej dzielnicy gdy na rozgrzany chodnik spadnie ciepły majowy deszcz. I z czym pokoleniu dzieci stanu wojennego kojarzy się właściwie starówka. Co też takiego jest w tych różach które kiedyś wyrosły na betonie gdzieś pomiędzy gotowymi domami z fabryki. Jak to jest jechać pół popołudnia na mur Służewca żeby tam zobaczyć wrzut (czyt. streetart) zrobiony przez kogoś z kim mogłeś się wychować od dzieciństwa a kto dziś już nie pamięta po co to robił. Co to znaczy że warszawska burza szaleje za oknem a wszystko co mają to te ulice szare? Dlaczego cieszymy się każdym skwerem w tym mieście i chociaż ściska w dołku to nie płaczemy po kamienicach przy Marszałkowskiej których nie ma? Pytania takie choć na pozór mogą się wydawać błahe to kiedy dopasować je do kontekstu wiążącego się z obrazem codziennego życia w tym mieście mogą pomóc uchwycić ciekawym ich sensu prawdziwe i współczesne oblicze Warszawy. Bo miasto stołeczne to nie tylko pociągające turystycznie miejsca i zgiełk ulic ale przede wszystkim ludzie oraz zawiązane w ich czasoprzestrzeni historie emocje czy nieodkryte warszawskie tajemnice. Na łamach bloga załoga projektu Getto Fame podejmie wysiłek skondensowania  esencji Warszawy i ukazania życia które toczy się tutaj zwyczajnie każdego dnia przez pryzmat kultury ulicznej wizjery aparatów i zapiski pasjonatów oraz artystów (underground) z tym miejscem związanych. W natłoku informacji historycznych i miejskich legend postaramy się odznaleźć dla was prawdziwą tożsamość naszego miasta   @

...a w nim swoje sprawy.